Back

ⓘ Taom-baovao malagasy




                                               

Volambita

Ny Volambita dia iray amin ireo volana ao amin ny tetiandro malagasy ahitana volana mitondra anarana amin ny teny sanskrita. Misy ny milaza fa volana voalohany ao amin ny faritra nampiasa anaram-bolana avy amin ny fiteny sanskrita io Volambita io, nefa misy koa ny milaza zavatra hafa tsy mitovy amin izay. Marihina fa tsy anaram-bintana ny Volambita fa anaram-bolana. Misy koa ny manonona hoe Volambitabe.

                                               

Lohataona

Ny lohataona no fizaran-taona voalohany aminny taona. Aminny faritra misy fizaran-taona efatra dia mandimby ny ririnina izy sady dimbiasanny fahavaratra. Aminny lohataona no manomboka mitsiry sy maniry avokoa ireo zava-maniry nihintsan-dravina nandritra ny ririnina. Mitombo ny halavanny andro ary mihena ny anny alina. Betsaka ny hazavana sady mihamafana ny andro nefa tsy mbola misy na betsaka ny orana. Raha zaraina efatra mitovitovy ny taona iray dia izao: ao aminny ila-bolantany avaratra dia mahafaoka ny volana Marsa sy Avrily ary Mey ny lohataona fa ao aminny ila-bolantany atsimo kosa di ...

                                               

Tetiandro sinoa

Ny tetiandro sinoa dia tetiandro manara-bolana sy masoandro ka ny volana iray dia manomboka aminny fahatsinanny Volana ary ny iray taona dia ahitana volana roa ambinny folo na indraindray telo ambinny folo. Araka ny lovatsofina dia ny Emperora mavo no namorona ny tetiandro sinoa voalohany taminny taona 2637 tal. J.K. ka nampiharina hatraminny taona nahaterahany 2697 tal. J.K. na ny taona nitsaihany 2698 tal. J.K. izany Ny tantsaha no mampiasa bebe kokoa ny tetiandro sinoa mba hiatrehany ny asa fambolena ara-potoana sy hanaovany ny fety nentim-paharazana na ara-pivavahana toy ny taom-baovao ...

                                               

Zôdiaka

Ny zôdiaka dia faribolana miendri-pehikibo, tsy hita maso fa eritreretin ny saina, eny amin ny bolan-danitra manodidina ny Tany ka ny ivony dia mifanandrify amin ny toerana misy ny Tany, izany hoe ny lalana omban ny Tany manodidina ny Masoandro. Ny anaran ny antokon-kintan ny zôdiaka sy ny evan ny zôdiaka amin ny teny latina dia ireto: Aries, Taurus, Gemini, Cancer, Leo, Virgo, Libra, Scorpius, Ophiuchus, Sagittarius, Capricornus, Aquarius ary Pisces. Misy karazany roa ny zôdiaka dia ny zôdiakam-panandroana mahazatra izay atao hoe zôdiaka mikisaka, sy ny zôdiaka amin ny haikintana izay ata ...

                                               

Ralambo

Ralambo dia mpanjaka tao Imerina izay nanjaka tamin ny taona 1575 hatramin ny taona 1610. Nandimby an-drainy Andriamanelo mpanjakan i Alasora izy ka nanohy ny fikasan-drainy hamory ny faritra rehetra manodidina an Antananarivo izay nomeny ny anarana hoe Imerina-Ambaniandro.

Taom-baovao malagasy
                                     

ⓘ Taom-baovao malagasy

Ny Taom-baovao malagasy dia ny fiandohan ny taona malagasy sy ny fankalazana izany izay mitranga eto Madagasikara sy any ivelany koa amin ny andro voalohan ny taona voafaritra araka ny tetiandro malagasy na amin ny fomba hafa.

Aminizao taonjato faha-21 izao dia mizara ny hevitr ireo mpankalaza ny taom-baovao malagasy. Ao ny mitazona ny daty amin ny fizaran-taona fararano, izay heverin ny mpomba izany hevitra izany fa mifanandrify amin ny Alahamadibe taloha, ka mankalaza ny taom-baovao amin ny volana Marsa na Avrily. Ao koa ireo mitana ny daty ao amin ny lohataona ka amin ny volana Septambra no ankalazana izany. Nisy fotoana niantsoana ity vanim-potoana faharoa ity hoe Volambita, araka ny anaram-bolana malagasy avy amin ny teny sanskrity. Ao koa ireo manaraka ny tetiandro malagasy manara-bolana tanteraka ka tsy mihazona volana na daty gregôriana raikitra hankalazany ny taom-baovao malagasy, nefa mihevitra ihany koa izy ireo fa mifanandrify aminny tsinan Alahamady izany fotoana izany.

Misy ny mihevitra izany tsy fifanarahan-kevitry ny mpankalaza ny taom-baovao malagasy izany ho olana tokony ho vahana, nefa ao koa ireo mihevitra izany fahamaroanny andro fankalazana izany ho fananan ny Malagasy harena ara-kolontsaina.

Ny tena mafana fo amin ny fankalazana ny taom-baovao, indrindra ilay heverina fa mifanadrify amin ny tsinanana Alahamady, dia ireo lazaina fa taranak andriana merina ao Antananarivo sy ny manodidina, nefa misy koa matetika ny fanasana ireo ampanjaka sy tangalamena sns avy any ivelan Antananarivo.

                                     

1.1. Tantara Samy nanana ny tonontaona heveriny ho lehibe ny isam-paritra

Nivoatra hatrany ny fotoana nankalazana ny tonontaona teto Madagasikara sady samy nanana ny azy ny isam-poko. Tany amboalohany dia azo heverina fa samy nanana ny tonontaonany ny faritra tsirairay noho ny tantarany sy ny fanisan andro tsy mitovy. Indreto misy ohatra vitsy.

                                     

1.2. Tantara Tao amin ny Antanosy

I Étienne de Flacourt, tamin ny taonjato faha-17 tany amin ny faritra Anosy, dia nanoratra fa mifanandrify amin ny volana Marsa taona gregoriana ny fiandohan-taonan ny foko Antanosy izay taranaky ny mpanjaka Raminia tonga teto Madagasikara tamin ny taonjato faha-12.

                                     

1.3. Tantara Tao amin ny Antemoro

Ny volana Alahamaly arabo: االحمل / Al-Hamal hoan ny foko Antemoro tarana-dRamakararo, izay lazain ny lovantsofina fa Arabo tonga teto Madagasikara tamin ny taonjato faha-16, dia mifanandrify amin ny volana Avrily amin ny fanisan-taona gregôriana, tsy volana voalohany amin ny taona anefa ny Alahamaly amin ny foko Antemoro.

                                     

1.4. Tantara Tao amin ny Merina

Ho an ny foko Merina dia ny mpanjaka Rabiby, izay lazain ny lovatsofina fa Arabo koa, no nanova ny anaram-bolana vazimba ho anaram-bolana amin ny teny arabo ka nahitan ny Merina ny anaram-bolana Alahamady tamin ny taonjato faha-16.

Ny tsara ho marihina dia saika taranaky ny mpanjaka Raminia sy ny mpanjaka Ramakararo ary ny mpanjaka Rabiby no nifindrafindra toerana namorona ny fanjakam-poko maro eran i Madagasikara. Araka ny hevitr ireo mpankalaza taom-baovao fararano dia tsy mifanalavitra fa miodina eo amin ny volana Marsa sy Avrily eo ny volana Alahamady hoan izy telo razamben ny fanjakana maro teto Madagasikara ireo.

Voalaza fa tany Imerina dia ny mpanjaka Ralambo 1575-1610, zafikelin ny mpanjaka Rabiby teo Ambohidrabiby, no nanao ny volana Alahamady ho volana voalohany amin ny taona, noho io volana io nahaterahany. Araka ny fahalalan ny mpankalaza taom-baovao fararano dia hatramin ny mpanjaka Ralambo ka hatramin ny mpanjaka Andrianampoinimerina 1787-1810 dia ny andro voalohany amin ny volana Alahamady no miandoha ny taona tao Imerina.



                                     

1.5. Tantara Fivavahana sy pôlitika ary toekarena

Ny fankalazana ny andro heverin ny Ntaolo malagasy ho mana-danja indrindra ho an ny mpiara-belona rehetra dia andro lehibe amin ny lafiny fivavahana na pôlitika na toekarena.

                                     

1.6. Tantara Ny fankalazana manana fototra ara-pivavahana

Ara-pivavahana tanteraka ilay fankalazana raha mifamatotra amin ny finoana tsy miankina amin ny fiovaovan ny fitondram-panjakana, isan izany ny fankalazana ny Alahamadibe. Izany anefa tsy misakana ilay fankalazana hahitana fangataham-pitahiana ho an ny fiadanan ny vahoaka sy ny fanehoana fanomezan-kasina ny mpanjaka. Tsy voatery ho amin izany anefa ny fotoana heverina fa fiandohan ny taona. Ny mpankalaza taom-baovao fararano sasany dia mampitovy ny volana Alahamady amin ny volana Nisàna hebreo, ka manao izay tsy hifantohana firy amin ny maha avy amin ny fivavahan-drazana malagasy ilay fankalazana.

                                     

1.7. Tantara Ny fankalazana miorina amin ny pôlitika

Ara-pôlitika kosa izy raha mifamatotra amin ny fiovaovan ny zava-misy ara-pôlitika, toy ny fankalazana ny andro nahaterahan ny mpanjaka. Nankalaza ny andro nahaterahany izay nantsoiny hoe Asaramanitra ny mpanjaka merina taty aoriana. Fanehoana fahefan ny mpanjaka amin ny vahoakany izany sady fanamafisana ny tokony hankatoavan ny vahoakany azy. Tsy voatery ho amin izany koa ny fiandohan ny taona.

Tamin ny andron ny fanjanahan-tany dia ny 14 Jolay no andro nankalazaina indrindra ho fanomezam-boninahitra an i Frantsa izay nanapaka an i Madagasikara tamin izany, tsy nisy idiran ny resaka fivavahana na toekerena izany. Tamin ny nahazoan i Madagasikara fahaleovan-tena dia niova amin ny 26 Jona izany daty izany.

                                     

1.8. Tantara Ny fankalazana mifandray amin ny toekarena

Ara-toekarena kosa ilay fankalazana raha mifandray amin ny asa fiharian-karena, indrindra ny fambolena sy ny fiompiana; noho izany dia misy ifandraisany kokoa amin ny tsingerina voajanahary ilay fankalazana. Mety ny andro fiantombohan ny fotoam-pabolena izany na fotoana famoriana ny vokatry ny fambolena. Tsy voatery hifanadrify amin ny fiandohan ny taona ilay fotoam-pankalazana. Tsy mitovy araka izany ny fotoana heverina ho manan-danja isam-paritra noho ny fananan i Madagasikara veleran-tany midadasika ahitana toetany isan-karazany.

Ireo mpandala ny kolontsaina malagasy dia samy miezaka manamarina ara-pivavahana sy ara-pôlitika ary ara-toekarena ny fisafidianany ny daty iray hataony fankalazana ny taom-baovao malagasy. Miampy fanaporofoana ara-kaikintana koa izany indraindray.

                                     

2.1. Ny fankalazana amin ny volana Alahamady Ny tonon andron ny taom-baovao Alahamady

Satria miankina amin ny tetiandro malagasy mampiasa anaram-bolana avy amin ny teny arabo ny famaritana ny Alahamady, dia tsy fantatra marina ny daty tena mifanandrify amin io noho ny fisian io karazana tetiandro io ho roa fara-fahakeliny araka ny ady hevitra ankehitriny.

                                     

2.2. Ny fankalazana amin ny volana Alahamady Alahamadibe

Taty anivon-tany dia ny mpanjaka Ralambo no lazain ny lovantsofina fa nankalaza voalohany ny fiandohan ny taona tamin ny fomba manetriketrika ary tao amin ny renivohitry ny fanjakany tao Ambohidrabiby no nanaovana izany voalohany tamin ny fitsingerenan ny andro nahaterahany izay lazaina fa tamin ny taona 1575. Andro vava Alahamady amin ny volana Alahamady moa io fitsingerin-taona nahaterahany io koa natao hoe "Alahamadibe" na Alahamady be. Misy ny milaza fa zavatra roa samihafa ny Alahamadibe sy ny taom-baovao malagasy.

                                     

2.3. Ny fankalazana amin ny volana Alahamady Fampifanandrifiana ny Alahamady merina amin ny Alahamaly antemoro

Araka ny fahalalan ireo mpankalaza taom-baovao fararano, tamin ny andron Andrianampoinimerina dia nampifandrifiana tamin ny Alahamady antemoro ataon ny Antemoro hoe Alahamaly ny Alahamady tao Imerina araka ny torohevitr ireo Antemoro mpanolotsaina azy, izany hoe raha mitaha amin ny fanisan-taona gregôriana dia teo amin ny volana Marsa ny Alahamady merina no nakisaka ho eo amin ny volana Avrily.

Mipetraka ihany ny fanontaniana manao hoe: Raha nisy ny fanitsiana dia mbola marina ve ireo daty malagasy tany alohan ny fanitsiana, indrindraindrindra ireo andro sy volana lazaina fa Alahamadibe tany aloha? Ny mpanjaka Andrianampoinimerina sy ny hafa dia lazaina fa teraka tamin ny tsinam-bolana Alahamady ary Alahamady no vintany.

Ampahatsiahivin ireo mpomba ny taom-baovao fararano ny tenin Andrianampoinimerina hoe: "Tsy manam-pahavalo afa-tsy ny mosary aho" mba hanamarinany ny fisafidianany ny fararano. Izany filazany zany, hoy izy ireo, dia ahitana taratra ny fandresen ny volana Alahamady izay fotoam-piakaran ny vary sy fararano amin ny maintso ahitra. Nanomboka tamin-dRadama I 1810-1828 kosa no nisy ny alimanaka voalohany, izany hoe fanoratana mialoha amin ny bokikely ny tetiandro hoan ny taona iray.



                                     

2.4. Ny fankalazana amin ny volana Alahamady Fanitsiana faha Radama II

Tamin-dRadama II 1861-1863 dia nasiana fanitsiana indroa ny fanisan andro malagasy merina satria dia nihoatra 300 andro mahery. Raha izany dia tsy fantatra intsony na nateraka Alahamady marina Andrianampoinimerina sy ny hafa na tsia.

                                     

2.5. Ny fankalazana amin ny volana Alahamady Fisafidianana daty hafa faha-Ranavalona III

Tamin-dRanavalona III 1881-1896, vokatr izany rehetra izany, dia tsy fantatra intsony ny tena andro vava Alahamady amin ny volana Alahamady satria samy manana ny fanisany andro ny mpanandro. Hany herin-dRanavalona III, novainy amin ny 22 Novambra andro nahaterahany ny fiandohan-taona, sahala amin ny nataon ireo mpanjaka teo aloha izay nanao ny andro nahaterahany ho fiandohan-taona. Saingy ny azy daty gregôriana fa tsy datim-panandroana.

                                     

2.6. Ny fankalazana amin ny volana Alahamady Asaramanitra

Tamin ny taonjato faha-19 kosa rehefa nivelatra ny fivavahana kristiana ary lasa Kristiana mihitsy ny fanjakana malagasy dia tsy nampiasaina intsony ilay anarana hoe "Alahamadibe" satria toa misy fombafomba fanao amin ny sampy izany, koa "Fandroana" no teny nentina niantsoana io fety io. Tamin-dRanavalona III 1883-1896 dia novainy ho ny 22 Novambra, izay tsingerin-taona nahaterahany ny fanaovana ny fandroana, vanimpotoan ny asara fizaran-taona mafana sy be orana moa io 22 Novambra io koa "Asaramanitra" no niantsoana io fety io. Ary "Tratry ny Asaramanitra e!" no teny ifampiarahabana tamin izany. Marihina fa avy amin ny teny sanskrity izany anarana izany. Rehefa tonga ny fanjanahantany ka mandrak ankehitrio dia nampiasaina hilazana izay fety rehetra ny teny hoe asaramanitra na dia tsy vanimpotoan ny asara intsony aza ka na tonga ny 1 Janoary na 14 Jolay na 26 Jiona dia mifampiarahaba "tratry ny asaramanitra" ny Malagasy.



                                     

2.7. Ny fankalazana amin ny volana Alahamady Tamin ny andron ny fanjanahan-tany

Nony lasa zanatany i Madagasikara dia io fety io ny Alahamadibe, izay maneho ny fihavanana sy ny firaisan-kinan ny ambanilanitra, no noravan ny Vazaha voalohany. Hita taratra tamin izany tokoa mantsy fa tena fiaraha-monina nirindra ao anatina rafitra milamina sy mafonja no niainan ny Malagasy, araka ny fomba fijerin ireo Malagasy nahazo tombontsoa tamin izany. Ka raha nikendry ny hanjanaka ny Vazaha dia io rafi-piaraha-monina io no noravany voalohany. Avy hatrany dia napetrany fa ny 1 Janoary amin ny fanisan andro gregôriana no taom-baovao.

Tamin ny taona 1897 dia nofoanan i Frantsa mpanjanatany ny fankalazan ny Malagasy ny Alahamadibe ary nenjehin i Frantsa ny Malagasy nankalaza izany. Vokatr izany, tsy sahy nankalaza izany imasom-bahoaka intsony ny Malagasy. Maro tamin ireo Malagasy voasokajy ho andevo na mpanompo no tsy nahatsiaro fahavoazana loatra tamin ny nanafoanana izany.

                                     

2.8. Ny fankalazana amin ny volana Alahamady Ny olana momba ny famaritana ny volana Alahamady ankehitriny

Fara-fahavitsiny dia misy "tsinana Alahamady" roa karazana ny eto Madagasikara noho ny fisian ny karazana tetiandro roa samy mampiasa anaram-bolana amin ny teny arabo.

                                     

2.9. Ny fankalazana amin ny volana Alahamady Volana Alahamady amin ny farararo

Amin ireo mpanaraka ny tetiandro malagasy manara-bolana sy masoandro dia amin ny Marsa na Avrily no anombohan ny volana Alahamady, izany hoe amin ny fizaran-taona fararano.

                                     

2.10. Ny fankalazana amin ny volana Alahamady Volana Alahamady miovaova fizaràn-taona

Amin ireo mpanaraka ny tetiandro malagasy manara-bolana tanteraka dia miovaova fizaràn-taona ny volana Alahamady, ka ny mifanandrify aminy dia ny volana silamo atao hoe Saoaly arabo: شوّال / Shawwal) no mifanandrify aminy, izany hoe aorian ny volana Ramadany arabo: رمضان / Ramadan.

                                     

3. Ny taom-baovao fararano

Araka ny fahalalan ireo ao amin ny Trano Koltoraly Malagasy TKM, izay mbola tokony mila fanamarinana ara-tantara, tamin ny taonjato faha-19, rehefa lasa Fanjakan i Madagasikara ny Fanjakan Imerina dia efa nankalaza tamin ny daty iray niraisana ny 3/4n ny faritra rehetra eto Madagasikara, ka efa fetim-pirenena niraisan ny Malagasy maro anisa ny fankalazana ny tonontaona talohan ny nahalasa zanatany an i Madagasikara tamin ny taona 1896 ary efa samy nankalaza azy, hoy izy ireo, ny eran ny Nosy talohan ny taona 1896.

Io isa 3/4 io dia ny ampahan-tanin i Madagasikara lazain ny mpahay fa nofehezin ny mpanjaka merina. Isan ny antony tokony hankalazan ny Malagasy rehetra ny taom-baobao fararano izany, araka ny hevitr izy ireo.

                                     

3.1. Ny taom-baovao fararano Daty amin ny volana Marsa sy Avrily

Ny Trano Koltoraly Malagasy sy ny mpikambana sasany ao amin ny Akademia Malagasy no voalaza fa namaritra io daty io araka ny fikarohana nataon izy ireo.

Tamin ny taona 2004 dia ny 21 Marsa no nakalazana ny taom-baovao malagasy.

Tamin ny taona 2011 dia ny 3 Avrily no nanatanterahana izany.

Ny datin ny taom-baovao tamin ny taona 2013 dia na 12 Marsa ho an ny Trano Koltoraly Malagasy na 16 Marsa 2013 ho an ny Mamelomaso.

Tamin ny taona 2014 dia tamin ny 31 Marsa.

Nankalazaina tamin ny 20 sy 21 Marsa izany tamin ny taona 2015. Tamin ny taona 2015 dia ny 20 Marsa alina no tsinana ny volana Alahamady, ary ny 21 Marsa 2015 no miandoha ny taona malagasy 2015. Ny 20 sy 21 Marsa 2015 araka izany no nankalazany amin ny fomba manetriketrika ny taom-baovao malagasy 2015.

Ny 10 Marsa no nanaovana ny fankalazana tamin ny taona 2016.

Nankalazaina tamin ny 28 Marsa ny taom-baovao malagasy 2017.

Tamin ny taona 2018 dia tamin ny 18 Marsa no nankalazana ny taom-baovao fararano.

Tamin ny taona 2019 dia ny 6 Avrily no nankalazana ny taom-baovao malagasin ireo ao amin ny Trano Koltoraly Malagasy.

                                     

3.2. Ny taom-baovao fararano Ny tetiandro ampiasain ny mpankalaza taom-baovao fararano

Ny tetiandro ampiasain ireo mpankalaza taom-baovao fararano dia tokony tsy manara-bolana tanteraka fa manara-bolana sy masoandro. Midika izany fa amin izy ireo dia nanana fomba namantarany ny ekinoksam-pararano 21 Marsa, na zavatra hafa mitovy amin izany, ny Ntaolo, na dia tsy fiteny tamin izany fotoana izany aza ny hoe ekinoksa frantsay: equinoxe. Lazaina fa ny Trano Koltoraly Malagasy sy ny mpikambana sasany ao amin ny Akademia Malagasy dia samy nikaroka momba izany ary nitovy ny fomba fijerin izy ireo fa raha ampifandrifiana amin ny fanisan-taona gregôriana dia ny tsinambolana akaiky indrindra ny ekinoksa 21 Martsa no fiandohan ny taona malagasy ka ankalazana ny taom-baovao malagasy.

Toherin ny mpanaraka ny tetiandro manara-bolana sady mankalaza Alahamadibe, tsy amin ny daty na volana gregôriana raikitra, ny fomba famaritan ireo mpankalaza taom-baovao fararano satria amin izy ireo dia manara-bolana tanteraka ny tetiandro malagasy.

                                     

3.3. Ny taom-baovao fararano Tsy mijery volana na kintana intsony fa mampiasa solosaina

Fahizay, hoy izy ireo, dia manisa andro sy mijery ny endrika sy ny toeran ny volana mitaha aminny antokon-kintana ny mpanandro mba hahalalana ny volana tsinana sy ny diavolana sy ny maizimbolana ary ny anaram-bolana. Ankehitrio kosa, noho ny fisian ny milina matanjaka dia azo fantarina mialoha ny andro mahatsinana ny volana Alahamady, araka ny eritreritr ireo mpankalaza taom-baovao fararano, satria ireo solosaina matanjaka dia afaka mikajy izany ho an ny 50 taona hoavy.

Indreto santionany amin ny datin ny taom-baovao malagasy fararano hatramin ny taona 2019:

  • Taona 2019: 05 Avrily amin ny 11ora atoandro 51 mn no tsinan Alahamady.
  • Taona 2015: 20 Marsa 2015 amin ny 12 ora 36mn antoandro no tsinan Alahamady.
  • Taona 2017: 28 Marsa 05 ora maraina sy 58 mn no tsinan Alahamady.
  • Taona 2018: 17 Marsa amin ny 16 ora hariva sy 13 mn no tsinan Alahamady.
  • Taona 2016: 10 Marsa 2016 amin ny 04 ora maraina sy 55 mn no tsinan Alahamady.
                                     

3.4. Ny taom-baovao fararano Fiverenana amin ny volana Marsa sy Avrily

Araka ny fahalalan ireo mpitarika ny fankalazana taom-baovao fararano, tamin ny taratasim-panjakana nifanaovan ny mpitondra fanjakana teto Madagasikara tamin ny nanjakan-dRanavalona III, taratasy izay voarakitra ao amin ny tahirim-bakokam-pirenena, dia hita fa mifanandrify amin ny volana Marsa na Avrily eo hatrany ny volana Alahamady hoan ny taona 1894 sy 1895 sy 1896 ary 1897.

                                     

3.5. Ny taom-baovao fararano Fiezahana manamarina ara-toetrandro sy ara-toekarena

Hoan ny Trano Koltoraly Malagasy dia eo amin ny vanimpotoan ny faranano, izany hoe, hoy izy ireo, efa lasa ny rivodoza, ny ranobe, ny fihotsahan ny tany, izany fotoana izany. Miakatra ny vary, ka resy ny maintso ahitra. Fahizay dia indroa miakatra ny vary isan-taona ka ny "vary aloha" dia eo amin ny Febroary no miakatra, fa ny fotoana fiakaran ny vary hafa kosa dia eo aminny fararano izay mifanandrify amin ny volana Marsa-Avrily amin ny taona gregôriana. Efa afaka mifaly tsy mifehy kibo intsony ny rehetra ary efa nindaosin ny ranobe sy ny rivodoza ny loto ary manomboka madio indray ny voajanahary rehetra.

Ny Malagasy dia manararaotra an io hidio amin ny alalan ny fandroana sy fifamelana ary fandiovana ny tontolo manodidina. Fotoana filanonana ara-boajanahary, hoy izy ireo, ny fararano, satria tafavoaka ny andro ratsy sy ny mosary.

Entin izy ireo manamarina ny fankalazana koa ny fiteny fahizay, toy ny hoe "Mandihiza rahitsikitsika, hianaranay raha fararano".

                                     

3.6. Ny taom-baovao fararano Fiezahana manamarina ara-kaikintana

Misy amin ny mpankalaza taom-baovao fararano ny milaza fa amin ny vava Alahamady no mifanitsy ny tsinam-bolana sy ny antokon-kitanan Alahamady eny amin ny lanitra raha jerena avy eto Madagasikara. Misy aza ny milaza fa mifanitsy amin ireo koa ny masoandro. Ny tsinam-bolana akaiky indrindra ny ekinoksa 21 Martsa no tena mora amantarana ny andro voalohany amin ny taom-baovao malagasy, hoy ireo mpanao ny fankalazana amin ny fararano.

Izany fiheverana izany dia tsy mifanaraka amin ny zava-misy marina ara-kaikintana satria tsy amin io fotoana io no idiran ny masoandro na ao amin ny fari-danitry ny antokon-kintan ny Alahamady latina: Aries ; frantsay: Belier. Ny daty maha ao amin ny fari-danitry ny antokon-kintana Alahamady dia eo anelanelanny 18 Avrily sy 13 Mey.

                                     

3.7. Ny taom-baovao fararano Fomba fankalazana

Araka ny hevitr ireo mafana fo amin ny fankalazana, ny taom-baovao malagasy dia tsy misy fomba iraisana hankalazana azy fa dia miankina tanteraka aminny mpikarakara ny fankalazana azy: ny Kristiana dia afaka mankalaza izany amin ny fomba kristiana, ny Silamo malagasy koa dia afaka mankalaza ny taom-baovao malagasy amin ny fomba silamo; toy izany koa ireo mpandala ny nentim-paharazana. Ny mpandraharaha amin ny sehatra maro dia afaka mankalaza izany koa amin ny fombany toy ny hetsika ao amin ny toeram-piasana na toeram-pianarana. Ny taranak andriana dia afaka mankalaza izany amin ny fombany. Ary any amin ny faritra maro eran i Madagasikara dia azo ankalazaina amin ny fomba any amin ny faritra ny taom-baovao malagasy.

Izany filazana fahalalahana izany dia misy fetrany ihany raha jerena ny fihetseham-pon ny mpankalaza taom-baovao fararano manoloana ireo Malagasy hafa mankalaza taom-baovao lohataona araka ny hita amin ny tambazotran-tserasera sy tranonkala ampiasainy.

Mba hahatonga ny fankalazana ny taom-baovao fararano hahazo olona maro dia milaza ireo mpomba azy fa malalaka ny fomba fanatanterahana izany araka ny toerana misy ny mpikarakara satria ny rehetra dia afaka mankalaza azy amin ny fomba mety aminy. Rehefa tonga ny taom-baovao malagasy dia azo atao tsara ny mankalaza izany amin ny fomba misy ao amin ny faritra mankalaza izany.

Na dia izany aza dia tsy vitsy amin ireo Malagasy ny tsy mamerina ny fomba fankalazana Alahamadibe izay heveriny fa mifanohitra amin ny toetrandro. Tsy misy araka izany ny lapabe sy ny kimandrimandry izay lazain ny mpahay tantara fa nisehoana fahalalahan ny firaisana ara-nofo. Misy, ohatra, omby tsy tokony ho vonoina noho ny volony.

                                     

3.8. Ny taom-baovao fararano Faritra sy toerana ary sehatra mankalaza ny taom-baovao malagasy

Mankalaza ny taom-baovao malagasy fararano ny eto Antananarivo sy eny Ikianja Ambohimangakely, ny ao Imerimanjaka, ny ao Ambohidrabiby, ny ao Ambohimanga, ny ao Sabotsy Namehana ary ny ao Ilafy.

Nisy sekoly ao Antananarivo izay mankalaza io taom-baovao io ao aminny toeranny sekoly ihany na mamonjy ireny toerana manan-tantara ireny. Ny sekoly ACEEM dia nankalaza ny taom-baovao fararano tao an-tsekoly ka ny mpianatra amin ny sekoly dia manao fitafy malagasy amin ny andron ny fankalazana.

Misy koa ny Kristiana sy nankalaza ny taom-baovao malagasy fararano. Ny Fiangonana FJKM Ambohidrabiby dia mankalaza izany amin ny fomba kristiana ka fivavahana ekiomenika ao ampiangonana no ataony amin izany ary ny mpiangona dia manao akanjo malagasy daholo amin izany.

Ao koa ny fikambanana pôlitika nankalaza azy toy ny antoko KITANA tarihin i Tabera izay tsy nankalaza izany intsony taty aoriana. Maro koa ireo trano fisakafoanana sy filanonana manao tolotra manokana rehefa tonga ny taom-baovao malagasy fararano.

Marihina fa tsy rototra amin ny fankalazana io atao hoe taom-baovao malagasy fararano io any amin ny faritra maro ivelan Analamanga nefa misy ihany ny tonga ao Antananarivo rehefa mahazo fanasana, indrindra ireo ampanjaka sy tangalamena sns.

                                     

4. Fankalazana taom-baovao mitety fizaran-taona

Ity indray dia taom-baovao amin ny tsinan Alahamady araka ny tetiandro malagasy manara-bolana tanteraka. Tsy amin ny daty gregôriana na fizaran-taona raikitra ny tsinan Alahamady fa mitety ny volana gregôriana sy ny fizaran-taona rehetra.

                                     

4.1. Fankalazana taom-baovao mitety fizaran-taona Daty tsy amin ny volana gregôriana raikitra

Manampy ireo daty roa efa voalaza Marsa-Avrily sy Septambra ny daty araka ny tsinan Alahamady amin ny tetiandro malagasy manara-bolana tanteraka ka mahatonga fisiana datin ny taom-baovao malagasy ho telo ao anatin ny taona. Ny tetiandro malagasy misy anaram-bolana avy aminny teny arabo dia miankina tanteraka amin ny tsingerim-bolana fa tsy amin ny masoandro ka latsaka 10 na 11 andro ny taona manara-bolana ary tsy mifanena ny daty gregôriana sy ny daty manara-bolana raha tsy afaka 33 taona gregoriana fa tsy isan-taona. Ilay mpanoratra ny "Alimanaka malagasy", i Alima Rabesata, koa dia manohana io Alahamady mitety fizan-taona io sady manohitra mafy ny Alahamady fararano tsy miova.

Nisy fankalazana taom-baovao tamin ny 29 Aogositra 2011. Tamin ny taona 2012 dia ny 19 Aogositra no nanatanterahana izany. Ny datin ny taom-baovao tamin ny taona 2013 dia tamin ny 8 Aogositra 2013. Ny taom-baovao malagasy araka ny tetiandro manara-bolana tamin ny taona 2017 dia ny tsinam-bolan Alahamady tamin ny 24 Jona.

                                     

4.2. Fankalazana taom-baovao mitety fizaran-taona Fanamarinana ny fotoam-pankalazana

Sombin-dahatsoratra fanamarinana

Ireto misy sombin-dahatsoratra faha mpanjaka izay mety manamarina ny tsy maha raikitra aminny volana gregoriana iray na roa ny volana malagasy iray, indrindra ny mahadiso ny taom-baovao fararano.

"Izaho Ranavalomanjaka. Manome ity taratasy ity an-dRahobivelo ho fahatsiarovana ny soa nataony tamy ny Fanjakana noho ny nandoavany Ariary roa ho fitia tsy mba hetra tamy ny nandoavany vidim-basy tamy ny 10 Asombola 19 Febroary 1880. Nosoratana tao amy ny Lapako ao Tsarahafatra tamy ny 20 Alahasaty 30 Janoary, ny taonanny Tompo, 1880"

                                     

5.1. Fankalazana taombaovao lohataona Fotoam-pankalazana ny taom-baovao lohataona

Nanomboka tamin ny taona 2016 dia nisy ny fankalazana taom-baovao malagasy iraisam-paritra izay atao amin ny volana Septambra ka tapaka fa amin ny tsinam-bolan ny Septambra no anatanterahana izany. Talohan io taona 2016 io dia efa nisy ny nanao fankalazana ny taombaovao lohataona tao Antananarivo. Taty aoriana dia nanapaka ireo mpankalaza taom-baovao lohataona tamin ny taona 2018 fa ankalazaina isaky ny 22 Septambra ny taom-baovao malagasy ho an ny faritra rehetra eto Madagasikara. Izany hoe tsy ankinina amin ny tsinam-bolana fa ankinina amin ny fizaran-taona. Marihina fa io volana Septambra io dia iray amin ireo volana ao amin ny fizaran-taona atao hoe lohataona izay mifanandrify amin ny volana Volambita avy amin ny teny sanskrity. Natao hoe Volambita rahateo ity vaninandro ity.

                                     

5.2. Fankalazana taombaovao lohataona Daty nankalazana taombaovao lohataona

Efa hita tany amin ny taona 2012 tany ny firesahana ny hoe Volambita izay nanaovana hetsika ara-kolontsaina indridra amin ny lafiny zavakanto. Nankalazaina tamin ny 21 Septambra ny taom-baovao malagasy 2017. Tamin ny taona 2018 dia tamin ny 22 Septambra kosa ny taom-baovao lohataona.

                                     

5.3. Fankalazana taombaovao lohataona Fanaporofoana ara-tantara

Ny fiantombohan ny lohataona, hoy ny mpankalaza taom-baova lohataona, no atao hoe Volambita any amin ny faritra maro eto Madagasikara izay nampiasa ny anaram-bolana amin ny teny sanskrity. Raha faritra vitsy no lazaina fa nankalaza ny Alahamadibe, izay mifamatotra amin ny andro nahaterahan ny mpanjaka Ralambo sy ny mpanjaka merina hafa koa, ny fiantombohan ny lohataona dia fantatry ny ankamaroanny foko rehetra eto Madagasikara efa talohan ny fiitaran ny fanjakana merina sady nankalazainy tsy an-tery fa an-kalalahana. Tsy vao tamin io taona 2018 io tsy akory, hoy izy ireo, no nanombohan ny Malagasy nankalaza ny taom-baovao lohataona.

Ny olana eto dia ny tsy fitovizan ny fotona tondroina amin ny anarana hoe Volambita tamin ny faritra maro, satria ny volana rehetra ao amin ny lohataona dia nety natao Volambita tamin ny fotoana faha mpanjaka, araka ny voasoratry ny mpahay tantara. Tsy mitovy habe amin ny olana misy eo amin ireo mpankalaza Alahamadibe na taom-baovao fararano anefa izany satria samy ao anaty lohataona ny Volambita samihafa fa tsy tamin ny fizaran-taona samy hafa. Ny anaram-bolana sasany avy amin ny fiteny sanskrity rahateo dia anarana ahafantarana ny fizaran-taona koa.

Fanamarinana ara-pitenenana sy ara-boajanahary

Milaza ny mpankalaza taom-baovao lohataona fa ny fiandohan ny lohataona no tena taom-baovao malagasy satria miandoha na manomboka eo ny taona. Amin ny maha fotoana fiandohan ny taona azy indrindra, hoy izy ireo, no nanomezan ny Ntaolo malagasy azy ny anarana hoe lohataona misy koa ny manao hoe lohatao na lohataogno. Mbola hita taratra ao amin ny anaran ilay vorona atao hoe taotaonkafa, kankafotra na taotaokafo anarana ara-tsiansa: Cuculus poliocephalus rochii, izay ataon ny Ntaolo malagasy fa manambara ny fahatongavan ny taona hafa na dia toy izany ihany ny fanenony amin ny fizaràn-taona hafa rehetra, izany hoe taona vaovao izany rehefa maneno amin ny fiandohan ny lohataona. Hita amin ny angano izany ary hita koa amin ny ohabolana sy ny fitenenana maro ary ny tonon-kalo na hainteny tranainy na vaovao.

Amin io fotoana io, hoy ny mpomba ny taom-baovao lohataona, dia manomboka velom-bolo ny zavaboary manontolo, fa tsy ny olombelona ihany, manomboka mitsiry ny ravin ireo zavamaniry manintsan-dravina, mihamaro ny vorona misiotsioka, manomboka ny fiasan-tany sns, mivoaka avy any anaty tany ireo biby mpilevina ririnina. Tsy ny malagasy ihany no nankalaza ny lohataona fa firenena maro koa, ka ny volana Marsa, raha ny marina, dia fiandohan ny lohataona any amin ny ila-bolantany avaratra, fa ny aty atsimo kosa amin ny volana Septambra.

Izao ny tenin ny filohan ny fikambanana Iray Madagasikara, Eris Rabedaoro:

"Nahoana no nantsoina hoe Volambita ary nahoana no ankalazaina amin’ny volana septambra? Rehefa tonga ny volana septambra aty amin’ny ilabolan-tany atsimo, dia mifoha daholo indray ny zava-manan’aina. Velona avokoa noho izany na ny vorona, na ny voninkazo, na ny hazo, na ny biby. Hoy ny volan’ny kakafotra hoe: Tao Kafa, izay midika hoe Taona Vaovao. Ny ambiaty kosa dia mamelana amin’io fotoana io. Hoy ny Ntaolo hoe: manambara izany fa tonga ny taona vaovao voalazan’ny Lanitra. Namorona io zavamaniry io hono mantsy Andriamanitra entina hanambarana ny Lohataona. Ny ambiaty mantsy mahalala ny ao ampon’ny Lanitra. Samy nanome anarana io Lohataona io avokoa ny foko rehetra, ka nisy anarana iray niavaka tamin’ny be sy ny maro, dia ny Volambita. Mitovy amin’ilay antsoina hoe Asaramanitra any ampovoan-tany sy any antsimon’ny nosy izy io. Mety avy amin’ny sansrit no nihavian’ny teny hoe Volambita saingy tsy fantatra mazava izay tena dikany, ka izay ihany koa no antony nisafidianana azy. Amin’io fotoana io isika mianakavy vao hiara-hankalaza andro lehibe iombonana hatramin’ny nahazoantsika ny fahaleovantena na dia samy manana ny fankalazana ny taom-baovaony aza ny faritra sy foko tsirairay avy. Amin’ny alalan’ny harentsaina sy ny zava-kanto no iarahantsika manatontosa izany firaisan-kina izany. Raha mifandray tanana isika, dia hiara-hiaro ny firaisan-kina sy ny fihavanana ary hiaro ny fahasamihafana. Fa ny fihavanana no hery".

                                     

5.4. Fankalazana taombaovao lohataona Fanoherana ny mpankalaza lohataona

Toherin ireo mpankalaza taom-baovao fararano ny fankalazana ny Volambita. Antony roa lehibe no tena misongadina, dia antony ara-pôlitika sy antony ara-pinoana. Ao ny fiampangana ny mpankalaza taom-baovao Volambita ho mpivarotra tanindrazana sy mpanongam-panjakana. Nampangaina ho olona tsy manaja ny hasina izy ireo tamin ny famonoana omby mainty sy tamin ny nisafidian izy ireo andro heverin ny mpankalaza taom-baovao fararano ho mifanohitra amin ny Alahamady. Lazain ny mpomba ny Alahamady fararano fa fotoana mampihetsika ny hadalan ny biby sy ny olombelona ny volana Septambra.

                                     

5.5. Fankalazana taombaovao lohataona Olana momba ny fampiasana ny anarana hoe Volambita

Tsy tokana ny laharan ny Volambita fa miovaova isam-paritra. Misy ny milaza fa volana voalohany ao amin ny taona izy satria mifanandrify amin ny lohataona. Tsy manondro fari-potoana tokana ny anarana hoe Volambita sady tsy volana voalohany ao amin ny taona ny Volambita amin ny faritra rehetra eto Madagasikara. Ao amin ny foko tambahoaka sy bezanozano dia anaran ny volana faha-11 ny Volambita, ny Sihanaka sy ny Antanosy kosa dia manao ny Volambita ho volana faha-8. Volana manan-danja indrindra ny Volambita misabaka amin ny volana Septambra sy Oktobra any amin ny faritra atsimo-atsinanan i Madagasikara. Volana voalohany ny Volambita ao amin ny foko betsimisaraka, izay manitsaka ny volana Septambra sy Oktobra, ka eo no anombohan ny fotoam-pambolena. Amin ny Antefasy dia volana fahafolo ny Volambitabe Rakotosaona, 1972.

                                     

6. Ny tanjon ny fankalazana ny taom-baovao malagasy

Ny firenena malagasy, toy ny firenena maro eran-tany dia nanana ny taonany manokana sy mankalaza ny fiandohanizany taona izany. Tsy latsa-danja noho ireo ny Malagasy.

Hamerenana izay nofoanan ny fomba vahiny

Nosoloin i Frantsa ny fankalazana ny 14 Jolay ny fankalazana ny taom-baovao malagasy. Amin izao fotoana izao koa dia misy ny Malagasy mihevitra fa ampy hanamarihana ny firaisam-pirenena ny fankalaza ny fetin ny fahaleovan-tena malagasy isaky ny 26 Jona. Araka ny hevitr ireo ao amin ny Trano Koltoraly Malagasy, hatramin ny taona 1897 mandrak ankehitrio dia mbola "manan-kery" foana ny didim-pitondrana noraisin ny mpitondra frantsay nanafoana ny fankalazana ny taom-baovao malagasy. Ny mpitondra nifandimby dia tsy rototra tamin ny fanafoanana izany lalàna izany, tsy noho ny fanoherany ny fankalazana, satria misy ny mankalaza izany malalaka, fa noho ny mety ho fandraisan ny Malagasy ny hevitra ara-pôlitikan izany raha ampifandraisina amin ny tantara faha mpanjaka.

Nanomboka tamin ny taona 2007 dia nijoro ny Trano Koltoraly Malagasy sy ny Akademia Malagasy izay niara-namerina ny fankalazana amin ny fomba manetriketrika izany taom-baovao malagasy izany ka nisafidy ny volana Marsa na Avrily izay heveriny fa mifanandrify amin ny Alahamady.

                                     

6.1. Ny tanjon ny fankalazana ny taom-baovao malagasy Hankalazaina ara-panjakana

Na dia mankalaza malalaka izay heveriny ho taom-baovao malagasy aza ny ao amin ny Trano Koltoraly Malagasy sy ny sokajin olona hafa koa dia tsy afa-po izy ireo raha tsy foanana ilay didim-pitondrana noraisin ny fanjakana frantsay. Tsy vitan izay fotsiny fa entaniny ny fanjakana malagasy hanao andro tsy fiasana nefa andraisa-karama izany andro fankalazana ny taom-baovao malagasy izany.

Tsy afa-po koa ny Trano Koltoraly Malagasy satria tsapany fa mihamaro ny mpitondra fanjakana no mankalaza ny taom-baovao malagasy saingy mbola tsy ofisialy izany. Nisy ny vahiny, toy ny Ambasadôro indôneziana eto Madagasikara, izay tonga nanotrona tamin ny fomba ofisialy ny fankalazana ny taom-baovao malagasy tamin ny 31 Martsa 2014.

Araka ny hevitr ireo ao amin ny Trano Koltoraly Malagasy, rehefa tafaverina amin ny fomba ôfisialy ny fankalazana izany taom-baovao malagasy izany dia ho avy hiarahaba ny firenena sy vahoaka malagasy ny firenena maro eran-tany isaky ny Marsa na Avrily isan-taona, izay vao hohajain ny vahiny amin ny fombany ny Malagasy ary hotafa-toetra ny fiandrianam-pirenena tena izy.

                                     

6.2. Ny tanjon ny fankalazana ny taom-baovao malagasy Ho fanavaozana ny hasina

Araka ny fahalalan ny mpankalaza taom-baovao fararano, ny taom-baovao malagasy, tamin ny niantsoana azy hoe Alahamadibe, dia nataon ny Ntaolo ho fanavaozana ny hasina eo amin ny tontolo rehetra, ho fanamafisana orina ny fihavanana sy ho fametrahana sy fisaorana an i Zanahary noho ny soa sy fitahiana rehetra nataony ary ny amin ny hoavy mandritry ny taona vaovao ary ho fanomezan-danja ny maha Malagasy.

                                     

7. Fomba fijery samihafa

Ireo sokajin olona ampangain ny sasany fa te hampifanakaiky ny fomba malagasy amin ny fomba jiosy na hebreo jereo: Jiosy malagasy dia milaza fa amin ny volana Marsa na Avrily, amin ny volana Abiba na Aviva na Nisana amin ny tetiandro hebreo ny taom-baovao malagasy.

                                     

7.1. Fomba fijery samihafa Fomba fijerin ny Kristiana sasany

Nihanahazo laka avy hatrany ihany koa ny fivavahana kristiana teto Madagasikara ka izay manohy mankalaza ny Alahamadibe dia nolazaina avy hatrany fa manompo sampy.

Ny tsara homarihina tokoa mantsy dia misy fifamatorana akaiky tsy azo sarahina ny fitondram-panjakana, ny fanisana andro sy ny fomba ara-piarahamonina sy ara-pivavahana ho an ny mponina na ny firenena iray. Ohatra, ny Silamo manana ny fanisana andro ho azy ireo sy ny fety ara-pivavahava miaraka aminy; toraka izany koa ny Sinoa, ny Karàna ary ny Eorôpeana izay tompon ny fanisana andro gregôriana sy nampiely ny fivavahana kristiana, raha tsy hitanisa afa-tsy ireo isika. Ny fandraisana ny fivavahana kristiana koa dia nahatonga ny maro amin ny Malagasy hihevitra fa mpamosavy sy mpilalao ody izay Malagasy mbola manao izany fankalazana ny taom-baovao malagasy izany.

Inoan ny Kristiana sady efa nahafaty maritiry ny sasany aminy izany efa voadio tamin ny ran i Jesoa Kristy izy sady mihevitra ny Kristiana ny Katôlika sy Ôrtôdôksa sy ny Anglikana sy ny ankabeazan ny Prôtestanta tsy te hampifangaro finoana sinkretista fa ny Advento na Fiandrasana no taom-baovao raha eo amin ny lafiny finoana. Mifanembantsembana amin ny fotoam-piomanana amin ny Paska na Paka izay ankalazan ny Kristiana ny fahavitan ny famonjena azy ny datin ny taom-baovao fararano. Ankoatra izany dia niharoharo fomba mifanohitra amin ny fitondran-tena kristiana madio koa ny fankalazana ny Alahamadibe faha mpanjaka novana anarana ho "taom-baovao malagasy" ka isan izany ny fanaovana kimandrimandry sy lapabe. Manampy trotraka amin ny tsy faharisihan ny Kristiana maro ny fahitana na fandrenesana ny Malagasy mpandala ny nentin-drazana sasany izay tena mankeny am-pasana indrindra ny fasan ny mpanjaka Ralambo manao fombafomba hangataham-pitahiana.

                                     

7.2. Fomba fijery samihafa Fomba fijerin ny Silamo

Tsy ny Kristiana tsy te hampiharoharo finoana ihany, fa misy amin ny mpino silamo eto Madagasikara koa ny tsy resy lahatra amin ny fankalazana taom-baovao ankoatry ny iraisan ny ankamaroan ny olombelona maneran-tany sy ny taom-baovao silamo izay ankalazainy amin ny volana Moharamo.

                                     

7.3. Fomba fijery samihafa Tokony ho daty mitovy no ankalazana ny taom-baova malagasy

Na dia eo aza ny fahalalahan ny Malagasy tsirairay sy isam-paritra hankalaza izay fety tiany hankalazaina amin ny fotoana heveriny fa mifanaraka amin ny fomban-drazany, dia mihevitra ny Malagasy mpandala ny kolontsaina malagasy, indrindra fa ny ao aminny Trano Koltoraly Malagasy, fa tsy azo heverina intsony ny samy hankalaza ny taom-baovao malagasy araka ny datin ny faritra tsirairay. Izany dia mitaky daty iray iombonan ny faritra rehetra. Averina ankalazaina amin ny fomba manetriketrika izany tonontaona malagasy izany satria natao hoan ny Malagasy tsy vakivolo, tsy manavaka fiaviana, firazanana sy finoana ary foko izany. Ny taom-baovao malagasy, amin ny maha fankalazana natao ho an ny Malagasy tsy ankanavaka azy, dia tokony hatao eran i Madagasikara sy maneran-tany ka ny Malagasy no entanina hankalaza izany isan-taona.

                                     

8.1. Rohy ivelany Rohy momba ny taom-baovao Alahamady fararano

  • "Taombaovao malagasy: daty? fomba? tanjona?" - Fanambinanamadagasikara.blogspot
  • "Hankalazaina ny 17 Martsa izao ny Taombaovao Malagasy 2018" - Book News Madagasca r
  • "Ny taom-baovao ara-Baiboly na Taombaovao malagasy dia manomboka ny volana Abib Marsa-Avrily" - Ny Jiosy eto Madagasikara
                                     

8.2. Rohy ivelany Rohy momba ny taom-baovao Alahamady mitety fizaran-taona

  • "Fikambanana Zanadranavalona Hanatanteraka indray ny Taom-baovao eto Imerina" - Tia Tanindrazana
                                     

8.3. Rohy ivelany Rohy momba ny taom-baovao Volambita lohataona

  • "Volambita": un "Asaramanitra" très eclectique!, Midi-Madagascar, 25 Septembre 2017.
  • Volambita: hasongadina ny soatoavina malagasy, News Mada, 20/09/2017
  • Volambita: la fête du fihavanana, Midi-Madagascar, 30 Aogositra 2017.
  • Tradition – " Volambita "  célèbre le Nouvel An malgache, agir.avec.madagascar.over-blog.com
                                     

8.4. Rohy ivelany Rohy tsy miandany

  • "Oviana marina ny fankalazana ny taom-baovao Malagasy 2018?" - Blaogini Voniary
  • "Le Calendrier malgache" - iCalendrier. fr
  • "Aiza ho aiza marina ilay Taombaovao Malagasy?" - Hevitra Mpanohariana
                                     
  • fari - potoan ny taom - baovao tao amin ny tetiandro maro tamin ny Andro Taloha. Izao ny anaran izy ireo amin ny fiteny latina sy malagasy sy arabo ary
  • an io noho izy tsy mba tia paradoxe Tao amin ny gazety Fandrosoam - baovao sy Tatsinanana no nisantarany fisehoana sy nitohizany nanoratra taona vitsivitsy
  • atao izany fandroana izany. Amin io fankalazana ny Alahamadibe io, na taom - baovao dia misy ny harendrina sy afo tsy maty sy lapa be. Ka teo Ambohidrabiby
  • dia ny tsy fitangoronan ny olona, ary ny tsy fahampian ny fampahalalam - baovao sy fanentanana no tena olana. Nilaza koa izy fa voaomana ny fiatrehana ny
  • Ambaniandro hiantsoany ny vahoakany, ny fandroan andriana sy ny fankalazana ny taom - baovao isaiky ny fitsingerenan ny andro vava alahamady Alahamadibe izay

Users also searched:

midi madagascar du 12 mars 2021,

...
...
...