Back

ⓘ Bara




                                               

Ratsimivily

Ratsimivily dia mpanjakan’ ny Bara Imamono. Izy no mpanjaka nahatonga ny Bara Imamono ho fanjakana nahery indrindra tao amin’ ny samy Bara. Tao Anjia tao amoron’ny reniranon Ihosy izy no nipetraka voalohany. Natosik’ i Retsila zana-drahalahiny niala tao izy ka voatery nikisaka niankandrefana nanatona tany tsara kijan’ omby natao hoe Tsimamonolongo. Nampanaiky an’ i Sahamavaka sy Ilovo izy. Andriamanalina no anarana niantsoana azy taorian’nv nahafatesany. Taorian’ ny niorenan’ny Bara Imamono tany Ankazoabo dia napetrak i Ratsimivily tao Lamatihy ny Bara Zafindravola izay avy tany Ivohibe ar ...

                                               

Andriamanely

Andriamanely dia mpanjaka bara nalaza tamin taonjato faha-17, izay nitaranaka ny Bara Zafimanely, araka ny lovantsofina. Andriamena no rainy, izay niteraka koa an Adriamandàna sy Rebiby zokiny. Na dia zoky Andriamandana dia tsy navela hanjaka ny taranany noho ny fahadisoana nataon ny anankiray taminy tamin ny nanambadiany ny vady navelan-drainy. Rehefa maty Andriamandàna zokiny dia nipetraka tao Ranotsara Avaratra i Andriamanely. Ny Tsienimbalala, vahoakan’ ny Zafindravola no novantaniny tao, niady taminy ary resiny sy nahazoany babo betsaka, olona sy omby tamin ny taona 1649. Ny mpanjaka ...

                                               

Impoinimery

Impoinimery na Impoinimerina na Rehandry II dia mpanjakan ny Bara Imamono, nandimby an i Rehandry rainy. Tamin ny 1873, roa taona talohan ny nahafatesan i Lehimanjaka rainy, dia nanafika ny Sakalava sy ny Merina tany Mahabo i Rehandry II ka nahazo babo omby anarivony tany. Nandefa miaramila arivo lahy nanenjika ny Bara ny Merina teo ambany fifehezan-dRabebosika nefa resin ny Bara ka nandositra. Taorian izay indray dia nitondra tafika marobe sady tsara fiadiana Ravoninahitriniarivo 15 voninahitra. Tsy namely ny Bara avy hatrany Ravoninahitriniarivo fa nampiantso ny mpanjaka Bara rehetra ka ...

                                               

Rakitroka Ratsileondrafy

Rakitroka Ratsileondrafy dia mpanjaka bara zafimanely, rahalahin-dRamitongoa, zanak Andriamanafotsarivo. Izy no nandimby an-dRamitongoan izay naogan ny vahoaka noho ny herisetrany. Mpiady mahery Rakitroka Ratsileondrafy. Nanafika ny Tsienimbalala i Rakitroka ka naharesy sady betsaka ny olona sy ny omby azony babo. Niteraka dimy lahy Rakitroka, dia i Tonanahary, Ratsimamotoa, Ratsimivily, i Andriamanely ary Ramifoky. Samy nanorina fanjakana ireo zanany dimy ireo. Noho ny ady an-trano nifanaovan izy mirahalahy anefa dia nalemy ireo fanjakana ireo. Ireto avy ny fanjakana natsangan ny zana-dRa ...

                                               

Rainibahy

I Rainibahy dia mpajaka bara nandimby an i Tsimanompo. Nanampy an Impoinimery, mpanjakan ny Bara Imamono, i Rainibahy tamin ny adin’ ny Bara sy ny Masikoro. Tsy naharitra teo amin ny fitondrana Rainibahy noho izy nasiaka sy nahery setra ka naongan ny vahoaka tamin ny taona 1887. Isambo no nandimby azy.

                                               

Isambo

Isambo dia mpanjakan ny Bara Iantsantsa, nandimby an i Rainibahy. Nanohitra mafy ny Frantsay Isambo ka tamin’ ny taona 1897 vao resy.

                                               

Rabararatavokoky

Mpanjaka bara: Andriamanafotsarivo - Andriamanely - Imasoandro - Impoinimery - Isambo - Rabararatavokoky - Rainibahy - Rakanjobe - Rakitroka Ratsileondrafy - Ramieba - Ramitongoa - Rapapango - Ratsimamotoa - Ratsimivily - Ravatoverere - Rehandry - Retsila - Tonanahary - Tsimanompo

                                               

Ravatoverere

Ravatoverere dia mpanjaka bara izay nampanaiky ny foko niaraka taminy fa ny fianakaviany no manjaka sy mametra ny fitsipika mandamina ny fifandimbiasan ny mpanajaka bara. Vehivavy fotsy hoditra no vadiny. Niainga avy tany am-bava ranon i Mandrare izy ary nianavaratra hatrany Inongy, sampan i Mananara. Nisy mpiady arivo lahy nanaraka azy. Niteraka lahy tokana izy, dia Rabararatavokoky izay nandimnby azy.

                                               

Ramieba

Ramieba dia mpanjaka bara, zanak i Tonanahary, rahalahin-dRetsila, nanjaka tamin’ ny Bara Be tao Ihosy. Nanao raharam-pihavanana tamin ny Merina ary nitondra koa an i Ranohira taorian’ ny nahafatesan Ikanapaka zanak i Retsila. Mafy dia mafy koa ny fanoheran-dRamieba ny Frantsay. Intelo voasambotra izy kanefa afaka nandositra hatrany sady nahataona olona maro hiara-manohitra aminy. Nony voasambotra faninefany izy dia notifirin’ ny miaramila Frantsay avy hatrany.

                                               

Kaody bara

Kaody bara na antsoina hoe, dia fitaovana entina hamaritana sy ny ahafantarana ny sary mifona kaody nomerika. Taminny taona 7 oktobra 1952 no nivoahany voalohany ka ireo mpianatra Amerikanina: Norman Joseph Woodland sy Bernard Silver no nipoirany hevitra nahita io fitaovana io. Ilaina ary ampiasaina indrindra eo aminny sehatra ara-barotra aminizao fotoana izao izy io.

                                               

Rapapango

Rapapango dia mpanjaka bara. Andriankeoheo no rainy ary i Rakobaha no rahalahiny. Rabararatavokoky, zanaka lahitokan i Ravatoverere, no rain Andriankeoheo. Nandefitra tsy hanjaka handimby an Andriankeoheo rainy Rakobaha na dia zokiny aza ka navelany Rapapango zandriny handimby ny rainy tao Inongy fa izy kosa niankandrefana nankany Isalo. Niteraka lahitokana Rapapango, dia Andriamena izay niteraka telo, dia Adriamandàna, na Andriamanetaka, Rebiby ary Andriamanely. Maty tamin ny ady nifanaovan ny Bara sy ny Tanala i Rebiby.

                                               

Tsimanompo

I Tsimanompo dia mpanjaka bara nandimby an’ Imasoandro tao Ivohibe. Niady tamin ny Tsienimbalala i Tsimanompo. Nony resy ny Tsienimbalala dia lasa nifíndra any am-badika andrefan’ Analavelona. Rainibahy no nandimby an’ i Tsimanompo.

                                               

Rakanjobe

Rakanjobe dia mpanjaka bara izay lazaina fa lehilahy fotsy hoditra ary lazain ny mpitantara fa Vazaha vaky sambo tany amorontsiraka atsimo-atsinanana tany. Ny sasany indray milaza fa mpiavy avy tany Bourbon izy. Naka vohitra tao Andrizaha, tao Ivondro Rakanjobe mianakavy ary noho ny fahalalany an izany "Lacase" izany, dia nahazo basy sy fiadiana mahery maro izay nentiny nampanaiky ny foko manodidina azy tany amoron Ionaivo izy.

                                               

Andriamanafotsarivo

Andriamanafotsarivo dia mpanjaka bara nandimby an Andriamanely rainy tao Ranotsara Avaratra. Ratsimive no zandriny, izay lasa nipetraka tany amoron’ Ionaivo. Taty aoriana dia niverina Ratsimive nanao izay hanilihana an-jokiny sy handraisana ny fanjakana. Resy Andriamanafotsarivo ka nandositra tany amin ny mpanjakan ny Tanala izay havan i Vohilakatsy reniny. Maty tamin izany ny iray amin ireo zanan, ka mba hamaliana faty ny zanany dia lasa Rambahira vadin’ Andriamanafotsarivo, niantso ny Sakalava havany tany Betsiriry hanampy azy amin ny fanafihana an-dRatsimive. Dia raikitra ny ady ka mati ...

                                               

Ramitongoa

Ramitongoa dia mpanjaka bara nanjaka nandimby an Andriamanafotsarivo rainy tao Ranotsara Avaratra taorian ny nandreseny an-dRatsimive rahalahin-drainy. Andriamanafotsarivo rain-dRamitongoa dia mpanjaha tao Ranotsara Avaratra. Tsy nonina tao Ranotsara Ratsimive zandriny fa lasa nipetraka tany amoron’ Ionaivo. Taty aoriana anefa dia niady tamin-jokiny Ratsimive mba handray ny fanjakana ka resy Andriamanafotsarivo dia nandositra tany amin ny Tanala. Rambahira vadin’ Andriamanafotsarivo niantso ny Sakalava havany tany Betsiriry hanampy azy amin ny fanafihana an-dRatsimive. Tamin izay ady izany ...

                                               

Tonanahary

I Tonanahary dia mpanjakan’ ny Bara Be. Mpanjaka nahery setra sady be rehareha i Tonanahary ka tsy tian ny olony. Nanao zava-pady nahatezitra indrindra ny rahalahiny izy tamin ny nakany ny anankiray tamin’ ny vadin-drainy nilaozany maty. Tezitra Ratsimivily sy Ratsimamotoa rahalahiny ka notafihiny i Tonanahary ary resiny. Taorian’ io ady io dia lasan-dRatsimamotoa i Ranotsara ary Ihosy kosa lasan-dRatsimivily. Nony resy Tonanahary dia nanatona an’ i Varamena, mpanjakan ny Tanala nitady fanampiana taminy hiverenany amin’ ny fanjakany novolany tamin-drainy. Nohararaotin-dRatsimivily ny tsy n ...

                                               

Peshitta

Ny Peshitta na Peshita dia dikan-teny tranainny Baiboly kristiana aminny teny siriaka. Nadika avy taminny teny hebreo ny Testamenta Taloha fa ny Testamenta Vaovao kosa dia mety avy taminny teny grika.

Bara
                                     

ⓘ Bara

Ny Bara dia vondrom-poko malagasy any afovoany-atsimon i Madagasikara, ao amin ny faritra Ihorombe sy Atsimo Andrefana ary Anosy. Toerana midadasika no misy azy ireo, voafaritry ny renirano Zomandao any avaratra, ny faritra onenan ny Tanala any atsinanana, ony Onilahy any atsimo andrefana, ary ny havoanan Analavelona ao andrefana sy avaratra-andrefana. Ny tanàna lehibe any amin ny Bara, dia i Sakaraha, i Ranotsara, Ivohibe, Ihosy, i Ranohira, Ankazoabo, i Betroka ary i Beroroha.

Tamin ny taona 2000 dia niisa 520 000 any ho any ny Bara.

                                     

1. Ny faritany bara

Toy izao ny mamaritra ny faritany Bara, izay natsoina hoe Ibara tany aloha: avy ao avaratra ny reniranon’ i Zomandao mampisaraka azy amin ny Betsileo sy Mangoky avaratra; avy ao andrefana ny havoanan Analavelona; avy ao atsimo ny reniranon’ i Onilahy mampisaraka azy amin ny Antandroy sy ny Mahafaly sy Mangoky atsimo; ary avy ao atsinanana, ny reniranon’ Itomampy mampisaraka azy amin ny Tanala. Be orana sy mando lava ny ao atsinanana. Lembalemba avo toerana sy havoana tomandava ny ao andrefana.

                                     

2. Ny fizaràn ny vondrom-poko bara

Ny Bara dia mizara ara-pirazanana vitsy, dia ny Bara Zafindrendriko, ny Bara Zafimarosoa, ny Bara Zafimanely ary ny Bara Zafimarozaha.

Mizara ara-paritra ho foko maromaro, izay fizarana ara-pôlitika tamin ny vanimpotoana faha mpanjaka izy ireo avy eo: ny Bara Be any Ranohira, ny Bara Imamono any Ankazoabo, ny Bara Iantsantsa any Ivohibe, ny Bara Vinda any Benenitra, ny Bara Tsienimbalala any Manera, ny Bara Mananantanana any Volotaray, ny Bara Mahovy any Bereta, ny Bara Antevondro any Ivondro, ny Bara Antikondra any an-dohan i Fiherenana, ny Bara Mananantanana, ny Bara Manonga, ny Bara Menamaty, ny Bara Mahivy, ny Bara Tevonje, ny Bara Antekondro, ny Bara Manambia, ary ny Bara Ambiliony.

                                     

2.1. Ny fizaràn ny vondrom-poko bara Ny Bara Imamono

Ny Bara Imamono dia ireo Bara monina any Ankazoabo sy ny manodidina. Izy ireo dia olona avy tamin’ ny Bara Be sy ny Iantsantsa ary ny Bara Mananantanana. Notarihin-dRatsimifoka sy Ratsimivily rahalahiny nankany Ankazoabo ny olona maro nanaiky azy, dia nampanaiky foko maro tany izy ary naka ny anarana hoe Bara Imamono. Taorian ny niorenan’ ny Bara Imamono tany Ankazoabo dia napetrak i Ratsimivily tao Lamatihy ny Bara Zafindravola izay avy tany Ivohibe ary ny Bara Vinda avy tany Betroka sy Benenitra napetrany tany amoron’ i Taheza.

                                     

2.2. Ny fizaràn ny vondrom-poko bara Ny Bara Manambia

Ny Bara Zafimarozaha Menambia dia Bara monina manamorona ny reniranonon Itomampy ao amin ny Distrikan i Midongy-Atsimo, manodidina an i Lavaranty, fokontanin Ambalamanga. Misy lohasaha sy loharano antsoina hoe Menambia ao amin ny faritra onenan ny Bara Manambia ary misy ny kobory lakato fasana lava-bato efa fahagola mbola andevenan olona mandraka androany.

                                     

2.3. Ny fizaràn ny vondrom-poko bara Ny Bara Zafimanely

Ny Bara Zafimanely na Zafimañely dia taranaky ny mpanjaka Andriamanely sy ny mpanaraka azy.

  • Ny tantara fahatelo dia milaza fa teratany avy tany Afrika Atsinanana ny Bara ary nentin ny filohany nita ranomasina nankaty Madagasikara ka niantsona tao anelanelan’ i Morondava sy Toliara.
  • Misy milaza fa ny Bara Zafimanely dia taranak’ i Manoel de la Cerda, mpiantsambo pôrtogey, rendrika tao Morombe ka nanavotra aina niatsinanana. Ny Zafimanely izany dia tokony hoe "Zafimanoely" izany hoe "zafin Imanoely".
  • Araka ny filazana anankiray hafa dia taranak’ izany Itaba, mpifindra monina avy any Efezy na Efesosy, izany Andriamanely.
                                     

2.4. Ny fizaràn ny vondrom-poko bara Ireo foko bara hafa

  • Ny Bara Menamaty, Rasidy no nalaza tao.
  • Ny Bara Ambiliony tany atsimo sy tany atsimo-andrefan ny faritra misy ny Mahafaly.
  • Ny Bara Manonga, tao Ambinaniroa, Fangataha no isan ny mpanjaka nalaza tao.
  • Tao Manera indray ny Bara Tsienimbalala. Isan’ izay nitondra azy ireo Impoinimery.
  • Ny Bara Tevonje, Ivondrony no renivohitra ary Vantio no isan’ ny mpanjaka nalaza tany.
  • Ny Bara Mananantanana, izay nanjakan’ i Ramifoky tao atsimon’ i Volotaray, Rafia no isan’ ny Mpanjaka nalaza tany.
  • Ny Bara Mahivy tao Bereta, Ratrimo no isan’ ny mpanjaka nalaza tany.
  • Ny Bara Antekondro, Tsiangora no renivohiny, Imaka no isan’ ny mpanjaka tany.
                                     

3.1. Tantara Ny lovantsofina momba ny fiavian ny Bara

Foko avy tany atsimo-atsinanan i Madagasikara ny Bara sy ny filoha nitarika azy. Avy tany am-bavaranon i Mandrare izy no nianavaratra nankany am-bavaranon i Mananara. Avy tany indray izy no niankandrefana nihazo an’Ivohibe ka nihoatra an’ Isalo ary nifindra tsikelikely ka tafapaka hatrany Analavelona any am-pita andrefan’i Fiherenana. Ny razambe fantatra anarana nitarika azy ireo dia Rakanjobe sy Ravatoverere. Samy razan’ ny Zafimanely nanjaka fotoana ela tany aminn ny tanin ny Bara i Rakanjobe sy Ravatoverere.

                                     

3.2. Tantara Rakanjobe

Lehilahy fotsy hoditra hono Rakanjobe ary lazain ny mpitantara fa Vazaha vaky sambo tany amorontsiraka atsimo atsinanana tany. Ny sasany indray milaza fa mpiavy avy tany Bourbon La Réunion izy. Naka vohitra tao Andrizaha, tao Ivondro Rakanjobe mianakavy ary noho ny fahalalany an izany "Lacase" izany, dia nahazo basy sy fiadiana mahery maro izay nentiny nampanaiky ny foko manodidina azy tany amoron Ionaivo.

                                     

3.3. Tantara Ravatoverere

Ravatoverere no nampanaiky ny foko niaraka taminy fa ny fianakavainy no manjaka sy mametra ny fitsipika mandamina ny fifandimbiasan ny mpanajaka bara. Vehivavy fotsy hoditra no vadiny. Niainga avy tany am-bava ranon i Mandrare izy ary nianavaratra hatrany Inongy, sampan i Mananara. Nisy mpiady arivo lahy nanaraka azy.

                                     

3.4. Tantara Rabararatavokoky

Niteraka lahitokana Ravatoverere, dia Rabararatavokoky, izay niteraka an Andriankeoheo. Ity farany ity indray niteraka an i Rakobaha sy Rapapango. nandefitra tsy hanjaka handimby an-drainy Rakobaha na dia zokiny aza. Navelany Rapapango zandriny handimby ny rainy tao Inongy fa izy kosa niankandrefana nankany Isalo. Izy no rain Andriambarindry izay nanorina ny fanjakan i Fiherenana.

                                     

3.5. Tantara Rapapango na Rafiraraza sy Andriamena

Niteraka lahitokana Rapapango dia Andriamena. Niala tany Inongy Andriamena ka nifindra tao Ranomena, renirano sampan i Menarahaka ao atsimon Ivohibe. Volambita no anaran io faritany io. Tamin’izany no niantombohan’ny varotra basy nataon ny Anglisy ka omby 14 ka hatramin’ny 16 no takalon’ny basy iray. Niteraka telo Andriamena, dia Adriamandàna, na Andriamanetaka, Rebiby ary Andriamanely.

Maty tamin’ ny ady nifanaovan’ ny Bara sy ny Tanala i Rebiby. Ny taranak’ Andriamandàna dia tsy navela hanjaka noho ny fahadisoana lehibe nataon ny anankiray taminy tamin ny nanambadiany ny vady navelan-drainy. Koa dia ny taranak Andriamanely ihany sisa tavela nanjaka. Natosiky ny havany niankandrefana ireo izay voailika tsy nahazo nanjaka, ka nanangana fanjakana vaovao dia ny Bara Antikondra tany andohan i Fiheranana.

Andriamanely kosa niteraka maro, ka ireo taranany ireo no natao hoe Zafimanely izay nanangana fanjakana Bara maro, dia ny Bara Be, ny Bara Imamono, ny Bara Iantsantsa, ny Bara Mananantanana, ny Bara Manandàna. sns.



                                     

3.6. Tantara Andriamanely sy ny taranany taonjato faha-17

Andriamanely no isan’ ny mpanjaka nalaza indrindra. Taorian’ ny nahafatesan’ Andriamandàna zokiny dia nipetraka tao Ranotsara Avaratra ary hatramin’ izay dia isan’ ny renivohitra bara nalaza io tanàna io. Andriamanely dia nampiaiky ny foko maro nanodidina an’ i Betroka. Novàny ho Volambita ny anaran’io faritany io ho fahatsiarovana ny tany niavian’ ny tany Ranomena. Ny Tsienimbalala, vahoakan’ ny Zafindravola no novantaniny tao, niàdy taminy ary resiny sy nahazoany babo betsaka, olona sy omby 1649.

Niteraka telo Andriamanely dia Andriamanafotsarivo, razan’ ny mpanjaka bara maro ; Ratsimive, razan’ny mpanjaka Bara Vinda tao Beroroha ; ary Andriampanolahy, nipetraka tao Tsitondroina. Tafara-manjaka, anankiray tamin’ny zafin’ Andriampanolahy no nanjaka tao Tsitondroina hatraminny nahatongavan’ ny Ambaniandro izay nanosika azy nifindra nankany Mandronarivo, avaratr’ i Beroroha.

                                     

3.7. Tantara Andriamanafotsarivo

Nandimby an-drainy tao Ranotsara Avaratra i Andriamanafotsarivo. Ratsimive zandriny kosa dia lasa nipetraka tany amoron’Ionaivo. Kanjo nony afaka kelikely dia niverina Ratsimive nanao izay hanilihana an-jokiny sy handraisana ny fanjakana tao Ranotsara. Raikitra ny ady. Resy Andriamanafotsarivo ka nandositra nialoka tany amin’ny Mpanjakan’ny Tanala izay havan’i Vohilakatsy reniny. Maty tamin’io ady io ny anankiray taminny zanany.

Mba hamaliana faty io zanany io, dia lasa Rambahira, vadin’ Andriamanafotsirivo, niantso ny Sakalava havany tany Betsiriry hanampy azy hanafika an-dRatsimive. Dia raikitra indray ny ady. Maty Ratsimive ary resy ny tafiny. Ramitongoa, anankiray tamin’ny zanak’ Andriamanafotsarivo no nahafaty azy. Tafaverina nanjaka tao Ranotsara indray Andriamanafotsarivo. Nony elaela taty aoriana dia nifíndra monina nankany amoroni Sakamare ny iray tamin’ny zanak’i Ratsimive, nitarika mpiady roanjato lahy ka nanorina ny fokon’ny Bara Vinda tao Benenitra.



                                     

3.8. Tantara Ramitongoa

Taorian’ ny nandreseny an-dRatsimive dia Ramitongoa no nanjaka nandimby an’Andriamanafotsarivo rainy tao Ranotsara Avaratra. Kanefa noho izy nahery setra, dia tsy tian’ny vahoaka ka nesoriny.

                                     

3.9. Tantara Rakitroka Ratsileondrafy

Nony niala Ramitongoa dia Rakitroka Ratsileondrafy rahalahiny no nanjaka. Mpiady mahery, nampitovian’ny olona tamin’Andriamanely Rakitroka Ratsileondrafy. Mbola notafihiny indray ny Tsienimbalal ka resiny ary nahazoany babo betsaka, olona sy omby. Taorian’io fahavoazana io, dia nandositra niankandrefana nanalavitra ny Bara ny Tsienimbalala ka tonga tany Mikoboka any akaikin’i Toliara.

Niteraka dimy lahy Rakitroka, izay samy nanorina fanjakana daholo. Kanefa noho ny ady an-trano nifanaovan’izy mirahalahy avy dia nalemy ny fanjakana najorony.

Ireto avy ny fanjakana natsangan’ ny zanak’i Rakitroka Ratsileondrafy

  • Ratsimivily, nanorina sy nitondra ny Bara Imamono;
  • Tsimiovy na Andriamanely nanjaka tamin’ny Bara Manandàna;
  • Ratsimamotoa, nanorina sy nitondra ny foko Bara Iantsantsa;
  • Tonanahary, nanorina ny foko Bara Be sy nanjaka taminy;
  • Ramifoky na Rafoga nanjaka tamin’ny Bara Mananantanana.


                                     

3.10. Tantara Tonanahary, mpanjakan’ ny Bara Be

Mpanjaka nahery setra sady be rehareha i Tonanahary ka tsy tian ny olony. Nanao zava-pady nahatezitra indrindra ny rahalahiny izy taminny nakany ny anankiray tamin’ireo vadin-drainy nilaozany maty Tezitra Ratsimivily sy Ratsimamotoa rahalahiny ka notafihiny i Tonanahary ary resiny. Taorian’io ady io dia lasan-dRatsimamotoa i Ranotsara ary Ihosy kosa lasan-dRatsimivily.

Nony resy Tonanahary dia nanatona an’i Varamena, Mpanjakanny Tanala nitady fanampiana taminy hiverenany amin’ny fanjakany novolany tamin-drainy. Nararaotin-dRatsimivily ny tsy naha-teo an-toerana azy ka noravany sy nobaboiny Mikaiky, renivohitr’i Tonanahary. Lasa babo ny iray tamin’ny zanany.

Tezitra sy nalahelo mafy Tonanahary ka lasa nankany Antananarivo nitaraina tamin-dRadama. Tsy nanapaka hevitra avy hatrany Radama fa mbola nampiantso an-dRatsimivily koa mba handrenesany izay lazainy

- Nesorinay tamin’ny fanjakana navelan’ny rainay izy, hoy Ratsimivily, satria nanala baraka ny rainay tamin’ny nanambadiany ny vady navelany, izay reninay.

Nony ren-dRadama izany dia sady tsy nanome rariny an’i Tonanahary izy no tsy nanampy an-dRatsimivily. Nararaotiny aza ny adin’izy telo mirahalahy Tonanahary, Ratsimivily ary Ratsimamotoa mba hametrahana miaramila tany Bara. Koa nandefa an-dRainiharo nitondra miaramila zato lahy izy ka nametraka azy tao Ihosy. Nasainy nampandry tany sy nanala ny fiadiana rehetra tany amin’ny mponina hatrany Ranotsara ireo miaramila tao Ihosy ireo.

Ny zanak’i Tonanahary: Retsila sy Ramieba

Niteraka dimy mirahalahy Tonanahary ka Rasalea atao hoe koa Retsila na Ramarato sy Ramieba no nalaza indrindra.

                                     

3.11. Tantara Retsila

Retsila no nanjaka nandimby an-drainy. Tao Ranohìra no nofìdiny hipetrahana mba hahazoany tsara misakana ny Merina. Tia sady mahery anady Retsila. Samy niadiany avokoa na ny Mahafaly, na ny Betsileo, na ny Merina. Nanafika ny toby miaramila Merina tao Andranay tao akaikini Fianarantsoa izy no maty voan’ny balan-tafondro.

Inapaka na Ikanapaka zanany no nandimby an-dRetsila. Nanohitra mafy ny Merina izy ary nony niakatra ny Frantsay dia nampiaiky ny Frantsay koa ny herim-pony sy ny fanoherany.

                                     

3.12. Tantara Ramieba

Ramieba rahalahin-dRetsila kosa dia nanjaka tamin’ny Bara Be tao Ihosy. Nanao raharam-pihavanana taminny Merina ary nitondra koa ani Ranohira taorian’ny nahafatesan Ikanapaka. Mafy dia mafy koa ny fanoheran-dRamieba ny Frantsay. Intelo voasambotra izy kanefa afaka nandositra hatrany sady nahataona olona maro hiara-manohitra aminy. Ka nony voasambotra faninefany izy dia notifirin’ ny miaramila Frantsay avy hatrany.

                                     

3.13. Tantara Ratsimivily, mpanjakan’ ny Bara Imamono

Ratsimivily no Mpanjaka nahatonga ny Bara Imamono ho fanjakana nahery indrindra tao amin’ny samy Bara. Tao Anjia tao amoron’ny reniranon Ihosy izy no nipetraka voalohany. Natosik’i Retsila zana-drahalahiny niala tao izy ka voatery nikisaka niankandrefana nanatona tany tsara kijan’omby natao hoe Tsimamonolongo. Nampanaiky an’i Sahamavaka sy Ilovo izy. Tsara ny fihavanany tamin’i Marentoetse, Mpanjakani Fiherenana. Fa nony maty Ratsimivily dia tsy notohizan’i Rehandry intsony izany fihavanana tsara izany. Andriamanalina no anarana niantsoana azy taorian’nv nahafatesany.

Ny Bara Imamono dia olona avy tamin’ny Bara Be sy ny Iantsantsa ary ny Bara Mananantanana. Notarihin’i Ratsimifoka sy Ratsimivily rahalahiny nankany Ankazoabo ny olona maro nanaiky azy, dia nampanaiky foko maro tany izy ary naka ny anarana hoe Bara Imamono.

Taorian’ny niorenan’ny Bara Imamono tany Ankazoabo dia napetraki Ratsimivily tao Lamatihy ny Bara Zafindravola izay avy tany Ivohibe ary ny Bara Vinda avy tany Betroka sy Benenitra napetrany tany amoron’i Taheza.

                                     

3.14. Tantara Rehandry

Nandimby an-dRatsimiviiy rainy Rehandry. Tamin’ny andron-drainy dia efa nanaiky azy ny Sahamavaka sy Ilovo ary tamin’izany dia efa i Rehandry no nitondra ireo faritany roa ireo. Tamin’ny 1850 dia nalefany Ikely zanany lahy, niaraka tamin’ny mpanolo-tsaina sy ny miaramila, nikarakara ny ombiny marobe tany Ampanihy. Nanorina tanàna vaovao Ikely ary izany no niandohan’ny tanànan’Ankazoabo.

                                     

3.15. Tantara Ny ady tamin’ ny Masikoro 1859

Nanafika sy namabo ny ombin’i Rehandry matetika ny Masikoro. Ny an-dRehandry kosa dia tafika an-daharana mihitsy no nalefany namely ny Masikoro. Resy ny Masikoro ka nahazoan-dRehandry tany lehibe sy omby 1859. Voatosika avy tany an-dohan’i Fiherenana ny Masikoro tamin’izay.

Nony afaka kelikely anefa dia nifanampy Fitolia avy any an-dohan’i Fiherenana sy Somongay, Mpanjakan’ny Masikoro ka nanao vaiin’ady. Nony ren-dRehandry fa niomana hamely azy Fitolia sy Somongay dia nanao tanàna mimanda tao Ampihamy izy hisakanana ny fahavalo. Somongay koa nanao ho azy tao Besavoa. Dia samy namory ny havany ny an-daniny roa. Raikitra tao Tongobory ny ady. Avy tampoka ny orambaratra tamin’izay ka nisy vitsivitsy matin’ny varatra. Samy raiki-tahotra ny an-daniny roa ka samy namonjy ny mandany avy, tao Ampihamy sy tao Besavoa.

Tamin’izay dia tonga nampihavana ny roa tonta Rasambatra, Vadintany nalefan-dRainisoamialy, Goverinora tao Ihosy. Nanaiky ny fanelanelanana Rehandry fa Somongay nandà ka dia nitohy ihany ny ady. Lany vanja sy bala anefa ny Masikoro ka resy ary maty i Somongay ka fito volana taty aoriana vao nalain’ny havany ny fatiny ka nalevina tao am-pasan-drazany ao Ambohibola.

Taorian’ny nandresen-dRehasy ny Masikoro, dia nomeny tany Fiherenana Ikely zanany ary nafindrany taminy ny anarany hoe Rehandry fa izy kosa naka ny anarana hoe Lehimanjaka. Dia niala tany Ankazoabo Ikely- Rehandry II- ka nonina tao Antevamena tao amin’ny tany nomen- drainy azy.

Ny ady faharoa tamin’ ny Masikoro 1875

Mbola nirehitra indray ny adin’ny Bara sy ny Masikoro tamin’ny 1875. Taminity ady faharoa ity Lehimanjaka dia nifanampy tamin’i Reba, rahalahin-drainIsambo, Mpanjakan’ny Bara Iantsantsa. Tonga hatrany Befandriana Atsimo ny tafika nentin’i Lehimanjaka ary nahazo omby babo vony anarivony.

Nony vita ny ady dia novoriny ny vahoaka mbamin’ny Mpifehy sy ny Zanakandriana ka samy notolorany izay anjara taminy avy ny zanany. Rehandry II no notendreny ho Mpanjakanny Bara Imamono. Ny Mpanjaka sisa, mbaminny Mpifehy, na dia samy nahaleo tena aza dia nasainy nanoa an-dRehandry II. Fotoana fohy taorianizay dia maty Lehimanjaka. Rehandry II kosa dia niova anarana hoe Impoinimerina fa ny anarany hoe Rehandry II dia nafindrany taminIatahiry zanany.

Nifindra monina ato Isahaina tanànan-drainy izy, taorianny nahafatesan-drainy.

                                     

3.16. Tantara Impoinimery

Taminny 1873, roa taona talohanny nahafatesani Lehimanjaka rainy, dia nanafika ny Sakalava sy ny Merina tany Mahabo Rehandry II ka nahazo babo omby anarivony tany. Nandefa miaramila arivo lahy nanenjika ny bara ny Merina, nitondra tafondro anakiray, teo ambany fifehezan-dRabebosika. Resinny Bara anefa io tafika io ka niparitaka nandositra.

Taorian’izay indray dia nitondra tafika marobe sady tsara fiadiana Ravoninahitriniarivo 15 Vtra. Tsy namely na nanenjika ny Bara avy hatrany anefa Ravoninahitriniarivo fa nampiantso ny Mpanjaka Bara rehetra ka nifampidinika taminy. Vita ny raharaham-pihavanana ary nanaiky an-dRanavalona ho Mpanjakan’i Madagasikara ny Bara sady nanonitra ny omby nalainy tany Mahabo. Natao ny velirano ary nisy lamba landy tsara tarehy avy tamin-dRanavalona nomena ny Mpanjaka Bara. Koa tamin’ny 09 Septambra 1873, dia nanoratra taratasy tany amin-dRanavalona II izay tany Fianarantsoa tamin’izay Ravoninahitriniarivo, nilaza taminy fa mandry ny tany any Bara. Niverina nankany Antananarivo Ravoninahitriniarivo ary nisy zanaka Mpanjaka roa nalefan’ny Bara hianatra any Antananarivo.

Tsara fihavanana tamin’ny Goverinora merina tao Toliara Impoinimerina. Niady tamin’ ny Bara Ambiliony tao Sakaraha sy tamin’ i Tompomanana Mpanjaka Masikoro tao Manombo koa izy 1894.

Taorian’ny niakaran’ny Frantsay dia voatendry ho Goverinoran’ ny distrikan Ankazoabo Impoinimerina. Nifankahazo tsara tamin’ny Frantsay izy. Tamin’ny 1909 Impoinimerina no niamboho.

                                     

3.17. Tantara Ratsimamotoa sy ny zanany, mpanjakan’ny Bara Iantsantsa

Tamin’ny ady nataony tamin’ny Merina dia lasan-ko babo ny anankiray taminny vadin-dRatsimamotoa ary voalaza fa matin’alahelo noho izany izy ary namela kamboty anankiray natao hoe Imasoandro. Koa dia Imasoandro no nandimby an-drainy tao Ivohibe.

Nandimby an’Imasoandro indray dia i Tsimanompo. Mbola niady ny Tsienimbalala ihany indray i Tsimanompo. Nony resy ny Tsienimbalala dia lasa nifíndra any am-badika andrefan’Analavelona.

Rainibahy no nandimby an’ i Tsimanompo. Nanampy an’Impoinimerina izy tamin’ny adin’ny Bara sy ny Masikoro.

Nahay niaro ny fahaleovantenany ireo Mpanjaka telo mianaka nifandimby ireo. Nasiaka sy nahery setra anefa Rainibahy ka naongan’ny vahoaka tamin’ny 1887. Isambo no nandimby azy. Nalaza tamin’ny fanoherana Frantsay Isambo ka tamin’ny 1897 vao resy.

                                     

4. Kolontsaina

Ny Bara dia mpiompy omby. Mariky ny fananan-karena sy reharehan ny mpanana azy ny omby. Raha mbola kely ny Bara dia mianatra sy manao tolona omby sy moraingy sy ny ringa izay iomanana amin ny ady. Ny ankamaroan ny lanonana bara dia ankalazaina amin ny dihy indrindra ny dihin ny papango ataon ny olona iray mitsangana ambony tsatoka hazo ny sy antsa ary mozika nentim-paharazana. Mamboly sy mihianana katsaka sy mangahazo vary ny Bara.

                                     

5. Jereo koa

Ny foko eto Madagasikara

  • Antambahoaka - Antandroy - Antankarana - Antanosy - Antefasy - Antemoro - Antesaka - Bara - Beosy - Betsileo - Betsimisaraka - Bezanozano - Mahafaly - Makoa - Masikoro - Merina - Mikea - Sakalava - Sihanaka - Tanala - Tsimihety - Vezo - Zafimaniry - Zafisoro.

Ny vahoaka hafa eto Madagasikara

  • Vazaha eto Madagasikara
  • Sinoa eto Madagasikara
  • Karàna

Haisoratra

  • Ny Bara ao aminny tranonkalanny Ministeranny Kolontsaina
  • Misy raki-bolana misy sarisary bara-italiana navoaka taminny 1988.
                                     

6. Boky azo anovozan-kevitra

  • Appiah, Anthony; Gates, Henry Louis 2010. Encyclopedia of Africa, Volume 2. Oxford, UK: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-533770-9.
  • Armelle de Saint-Sauveur, Gestion des espaces et des ressources naturelles par une société pastorale, les Bara du sud-ouest malgache: implications pour une politique environnementale décentralisée, Université de Bordeaux 3, 1998, 417 p. thèse
  • Fuhr, Jenny 2013. Experiencing Rhythm: Contemporary Malagasy Music and Identity. Cambridge, UK: Cambridge Scholars Publishing. ISBN 978-1-4438-6431-2.
  • Gennep, A.V. 1904. Tabou Et Totémisme à Madagascar. Paris: Ernest Leroux. ISBN 978-5-87839-721-6.
  • Ellis, Stephen 2014. The Rising of the Red Shawls. Cambridge, MA: Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-63489-3.
  • Campbell, Gwyn 2005. An economic history of Imperial Madagascar, 1750–1895: the rise and fall of an island empire. London: Cambridge University Press. ISBN 0-521-83935-1.
  • Bradt, Hilary; Austin, Daniel 2007. Madagascar 9th ed. Guilford, CT: The Globe Pequot Press Inc. ISBN 978-1-84162-197-5.
  • Condra, Jill 2013. Encyclopedia of National Dress: Traditional Clothing Around the World. Los Angeles: ABC Clio. ISBN 978-0-313-37637-5.
  • Haring, Lee 2007. Stars and Keys: Folktales and Creolization in the Indian Ocean. Bloomington, IN: Indiana University Press. ISBN 978-0-253-00000-2.
  • Jacques Faublée, La cohésion des sociétés Bara, Presses universitaires de France, 1954, 158 p.
  • Jacques Faublée, Récits bara, Institut dethnologie, Paris, 1947, 537 p.
  • Louis Michel, Mœurs et coutumes des Bara, Impr. officielle, Tananarive, 1957, 192 p.
  • Luigi Elli Père, Une civilisation du bœuf: les Bara de Madagascar: difficultés et perspectives dune évangélisation, Ambozontany, Fianarantsoa, 1993, 223 p.
  • Ottino, Paul 1998. Les champs de lancestralité à Madagascar: parenté, alliance et patrimoine. Paris: Karthala Editions. ISBN 978-2-86537-776-3.
  • Michel, Louis 1957. Mœurs et coutumes des Bara. Tananarive: Imprimerie Officielle.
  • Ogot, Bethwell A. 1992. Africa from the Sixteenth to the Eighteenth Century. Paris: UNESCO. ISBN 978-92-3-101711-7.
  • Randriamamonjy Frédéric, Tantaran’ i Madagasikara isam-paritra, 2006. 587 p.
  • Scheff, Thomas 1979. Catharsis in Healing, Ritual, and Drama. Berkeley, CA: University of California Press. ISBN 978-0-520-04125-7.
  • Thompson, Virginia; Adloff, Richard 1965. The Malagasy Republic: Madagascar Today. San Francisco, CA: Stanford University Press. ISBN 978-0-8047-0279-9.
  • Vig, Lars 2001. Les conceptions religieuses des anciens Malgaches. Paris: Karthala Editions. ISBN 978-2-84586-181-7.
  • William Richard Huntington, Religion and social organization of the Bara people of Madagascar, Duke University, 1973 thèse
                                     

7. Rohy ivelany

  • Naturevolution.org, "Les Bara"
  • Voyagemadagascar.com, "Les Bara: un peuple redouté et admiré dans le sud de Madagascar"
  • Satranalodge-madagascar.com, "Les Baras"
  • Voyagemadagascar.com, "Les Bara, Hommes du Makay et de lIsalo"
  • Jacques Faublée, "Lélevage chez les Bara du Sud de Madagascar", Persee.fr
                                     
  • Ramieba dia mpanjaka bara zanak i Tonanahary, rahalahin - dRetsila, nanjaka tamin ny Bara Be tao Ihosy. Nanao raharam - pihavanana tamin ny Merina ary
  • Kaody bara na antsoina hoe Code - barres raha amin ny teny frantsay dia fitaovana entina hamaritana sy ny ahafantarana ny sary mifona kaody nomerika.
  • Rapapango dia mpanjaka bara Andriankeoheo no rainy ary i Rakobaha no rahalahiny. Rabararatavokoky, zanaka lahitokan i Ravatoverere, no rain Andriankeoheo
  • I Tsimanompo dia mpanjaka bara nandimby an Imasoandro tao Ivohibe. Niady tamin ny Tsienimbalala i Tsimanompo. Nony resy ny Tsienimbalala dia lasa nifíndra
  • Ratsimamotoa dia mpanjakan ny Bara Iantsantsa, rahalahin i Tonanahary sy Ratsimivily, zanak i Rakitroka Ratsileondrafy, mpanjaka bara koa. Tamin ny ady nataony
  • Imasoandro dia mpanjaka bara tao Ivohibe, zanak i Ratsimamotoa mpajaka tao amin io tanàna io ihany. Rehefa matin alahelo Ratsimamotoa, noho ny nahalasan - ko
  • Rakanjobe dia mpanjaka bara izay lazaina fa lehilahy fotsy hoditra ary lazain ny mpitantara fa Vazaha vaky sambo tany amorontsiraka atsimo - atsinanana
  • Retsila dia mpanjaka bara zanak i Tonanahary, nanjaka nandimby an - drainy. Tao Ranohira no nofìdiny hipetrahana mba hahazoany tsara misakana ny Merina
  • Andriamanafotsarivo dia mpanjaka bara nandimby an Andriamanely rainy tao Ranotsara Avaratra. Ratsimive no zandriny, izay lasa nipetraka tany amoron Ionaivo
  • Ny lokanga dia zavamaneno fahita ao Madagasikara. Ny foko Bara no niavian ny lokanga. Mitovitovy amin ny lokangam - bazaha ny lokanga saingy telo ny isan
  • Ramitongoa dia mpanjaka bara nanjaka nandimby an Andriamanafotsarivo rainy tao Ranotsara Avaratra taorian ny nandreseny an - dRatsimive rahalahin - drainy
  • Rehandry dia mpanjakan ny Bara Imamono. Nandimby an - dRatsimivily rainy Rehandry. Tamin ny andron - drainy dia efa nanaiky azy ny Sahamavaka sy Ilovo ary
  • I Tonanahary dia mpanjakan ny Bara Be. Mpanjaka nahery setra sady be rehareha i Tonanahary ka tsy tian ny olony. Nanao zava - pady nahatezitra indrindra

Users also searched:

...
...
...